Digitale nalatenschap
Over het algemeen is het geen onderwerp waar we graag over nadenken: wat moet er met mijn online accounts en data gebeuren als ik er straks niet meer ben? Maar we doen tegenwoordig steeds meer digitaal en we bouwen ongemerkt een grote digitale voetafdruk op. Ga maar eens na hoeveel accounts u zelf heeft. Waarschijnlijk heeft u meer dan twee en misschien zelfs wel meer dan vier handen nodig om ze te tellen. En zelfs dan ziet u er vast een aantal over het hoofd.
Als er niets is vastgelegd, staan nabestaanden vaak voor een dichte digitale deur. Het achterhalen van wachtwoorden en het opzeggen van abonnementen of profielen kan een emotioneel en ingewikkeld proces zijn. Hoe regelt u uw digitale nalatenschap goed voor uw dierbaren? En wat kunt u doen als een naaste is overleden en niets heeft achtergelaten? Op deze pagina vindt u alle relevante informatie en praktische stappen.
Wat valt er onder een digitale nalatenschap?
Een digitale nalatenschap is de verzameling van alle digitale bezittingen, accounts en persoonlijke gegevens die iemand na zijn of haar overlijden achterlaat. Dit is breder dan u in eerste instantie denkt en kan worden onderverdeeld in verschillende categorieën:
• Persoonlijke herinneringen: Foto’s en video’s in de cloud (zoals iCloud, Google Foto’s of OneDrive) en op fysieke apparaten.
• Sociale media: Profielen op platforms zoals Facebook, Instagram, LinkedIn en communicatie-apps zoals WhatsApp.
• Financiële accounts: Online bankieren, beleggingsrekeningen, cryptovaluta, maar ook accounts van webwinkels waar nog tegoeden op staan.
• Abonnementen en diensten: Streamingdiensten (Netflix, Spotify), cloudopslag en lidmaatschappen die automatisch worden vernieuwd.
• Zakelijke en administratieve data: E-mailaccounts (Gmail, Outlook), digitale documenten en belastinggegevens.
Wat kunt u nu al zelf regelen?
Het belangrijkste doel van het vastleggen van uw digitale nalatenschap is het ontzorgen van uw nabestaanden. U bepaalt zelf wat er met uw gegevens gebeurt. Mag iedereen alles van u weten, of bent u liever selectiever? Sta stil bij wat nabestaanden van uw foto’s, documenten en mailwisselingen mogen zien. U kunt vandaag nog de volgende stappen zetten:
1. Maak een digitaal overzicht
Begin met het inventariseren van uw accounts. Maak een overzichtelijk document (bijvoorbeeld in Excel) waarin u noteert welke accounts u heeft. Let op: Het is vanwege de veiligheid niet verstandig om hier direct al uw wachtwoorden in te typen. Noteer wel de gebruikersnamen of de e-mailadressen die aan de accounts gekoppeld zijn, zodat nabestaanden weten welke diensten actief zijn.
2. Stel een erfeniscontact in bij tech-giganten
Grote technologiebedrijven zoals Apple en Google bieden ingebouwde functies waarmee u kunt aangeven wie na uw overlijden toegang krijgt tot uw gegevens (zoals foto’s, berichten, notities en bestanden).
• Apple ID: U kunt via de instellingen van uw iPhone, iPad of Mac een ‘erfeniscontact’ (Legacy Contact) toevoegen. Deze persoon krijgt na het overleggen van een overlijdensakte en een speciale sleutel toegang tot uw iCloud-gegevens.
• Google-account: Via de ‘Inactiviteitsmanager’ kunt u instellen wat er met uw Gmail, Google Foto’s en Drive moet gebeuren als u uw account een bepaalde tijd niet heeft gebruikt. U kunt ervoor kiezen om de gegevens te delen met een vertrouwenspersoon of het account definitief te laten verwijderen.
3. Wensen voor sociale media vastleggen
De meeste sociale netwerken bieden de mogelijkheid om een account na overlijden te transformeren.
• Facebook en Instagram: U kunt vooraf instellen of u wilt dat uw profiel definitief wordt verwijderd of dat het een herdenkingsstatus krijgt. Bij een herdenkingspagina kunnen vrienden nog herinneringen delen, maar kan er niet meer worden ingelogd.
• Overige platforms: Voor platforms zoals LinkedIn of X (Twitter) kunnen nabestaanden na het overlijden een verzoek tot verwijdering indienen.
4. Wachtwoordbeheerder en digitale executeur
Maakt u gebruik van een wachtwoordmanager? Dan kunt u in sommige gevallen een noodcontact instellen die na een bepaalde verificatieperiode toegang krijgt tot uw digitale kluis. Daarnaast kunt u een ‘digitale executeur’ aanwijzen in uw testament: iemand die specifiek de taak krijgt om uw online leven volgens uw wensen af te wikkelen.
Wat als iemand niets heeft geregeld?
Als een naaste overlijdt en er is vooraf niets vastgelegd, kan het een zoektocht zijn om de digitale nalatenschap af te ronden. Als nabestaande hoeft u gelukkig niet te wanhopen, er zijn stappen die u kunt nemen om accounts stap voor stap op te schonen en te verwijderen.
Toegang tot apparaten en accounts krijgen
Zonder wachtwoorden of ingestelde erfeniscontacten geven bedrijven om privacyredenen bijna nooit zomaar toegang tot de inhoud van een account of apparaat. Wel werken de meeste helpdesks mee aan het sluiten of verwijderen van accounts. Hiervoor heeft u doorgaans de volgende documenten digitaal nodig:
• Een akte van overlijden.
• Een bewijs van uw relatie tot de overledene (bijvoorbeeld een verklaring van erfrecht).
• Een kopie van uw eigen identiteitsbewijs.
Apparaten veilig wegdoen of hergebruiken
Heeft u de digitale nalatenschap van een naaste afgehandeld en wilt u de computer, tablet of smartphone niet langer zelf gebruiken? Zorg er dan voor dat u het apparaat op een veilige manier terugzet naar de fabrieksinstellingen voordat u het wegdoet of weggeeft. Zo voorkomt u dat er onbedoeld persoonlijke gegevens, opgeslagen wachtwoorden of back-ups op het apparaat achterblijven.