Digitale nalatenschap en bankzaken.
Voorkom problemen voor je nabestaanden.

Gebruik een wachtwoordmanager:
Een wachtwoordmanager (zoals die in Google of 1Password) genereert en onthoudt alle ingewikkelde wachtwoorden. Maak een overzicht van de accounts die je gebruikt, zonder direct de wachtwoorden erbij te typen.

Hoofdwachtwoord overdragen:
Als nabestaanden de toegangscode van je telefoon óf het hoofdwachtwoord van jouw wachtwoordmanager hebben, kunnen ze direct bij al je online accounts.

Financiën en crypto:
Denk aan online banken (bijv. Revolut), beleggingsapps en cryptowallets. Zonder vermelding weten nabestaanden simpelweg niet dat deze accounts bestaan.

Belangrijke tip voor abonnementen:
Zeg de mobiele telefoon en het internetabonnement van een overledene niet direct op. Veel diensten sturen bij het inloggen of wachtwoord herstellen een bevestigingscode via sms of e-mail. Als de aansluiting al is afgesloten, komen die codes niet meer aan.

Banken krijgen deze informatie niet automatisch doorgestuurd van de overheid. Een bankrekening wordt door de bank pas geblokkeerd nadat nabestaanden of de uitvaartverzorger het overlijden actief bij de betreffende bank hebben gemeld.

Let op met automatische incasso’s en abonnementen:
Zodra de bank de melding heeft verwerkt, worden automatische incasso’s in de regel stopgezet of geweigerd. Dit betekent echter niet dat de onderliggende abonnementen of contracten automatisch zijn opgezegd. Omdat de betalingsverplichting blijft bestaan, moeten lidmaatschappen en voorzieningen snel zelf worden opgezegd bij de betreffende organisaties om betalingsachterstanden en incassokosten te voorkomen.

Het risico van ‘zuivere aanvaarding’:
Wie na overlijden geld opneemt of naar de eigen rekening overboekt, verricht juridisch een zogenaamde beschikkingshandeling. De wet merkt dit aan als een daad van ‘zuivere aanvaarding’ van de erfenis.

Dit heeft verstrekkende gevolgen:
De erfgenaam accepteert de erfenis hiermee automatisch volledig.
Blijkt de overledene later schulden te hebben? Dan is de erfgenaam met het eigen privévermogen aansprakelijk voor al deze schulden.
Goede bedoelingen spelen voor de wet of een rechter helaas geen rol.

Er zijn drie manieren van aanvaarden:
1.) Zuiver aanvaarden: je erft alles, dus ook de schulden en bent daar met je privévermogen voor aansprakelijk.
2.) Beneficiair aanvaarden: je erft, maar bent alleen aansprakelijk tot de waarde van wat je erft. Dit doe je via een verklaring bij een rechtbank.
3.) Verwerpen: je erft niets en erft ook geen schulden. Dit doe je ook via een rechtbank.

Hoe dit veilig werkt:
Je ontvangt de originele factuur van de uitvaartondernemer.
Je stuurt deze factuur rechtstreeks door naar de Nabestaandendesk van de bank van de overledene.
De bank controleert de factuur en maakt het bedrag rechtstreeks over naar de bankrekening van de uitvaartondernemer.

Belangrijke waarschuwing: Maak het geld van de uitvaartnota nooit eerst over naar je eigen privérekening om het vanaf daar door te betalen. Dat overmaken naar je eigen rekening wordt door de rechter namelijk wel gezien als een daad van aanvaarding.

Zonder notaris (Uitzondering bij de bank):
Was de overledene getrouwd of had deze een geregistreerd partnerschap, is er geen testament én is het saldo op de rekeningen lager dan € 100.000,-? Dan deblokkeert de bank de rekening voor de achterblijvende partner meestal via een eigen verklaring (vrijwaringsverklaring), zonder dat een notaris nodig is.

Via de notaris:
Is er een testament opgesteld, is de overledene ongehuwd, betreft het een hoger saldo of zijn er meerdere erfgenamen? Dan vraagt de bank om een verklaring van erfrecht of een verklaring van executele. Met dit document van de notaris kan de benoemde executeur of de bevoegde erfgenaam de bankrekening veilig en volgens de regels van het erfrecht afwikkelen.

Bevoegd zijn is niet hetzelfde als eigenaar zijn.
Dat je bij de bank over het geld mag beschikken, betekent niet dat het hele tegoed van jou is. Onderling is het saldo meestal half-half, tenzij aantoonbaar anders. De helft van de overledene hoort bij de nalatenschap en is van de erfgenamen. Schuldeisers kunnen daar ook op verhalen.

Gemeenschap van goederen.
Waren jullie getrouwd in gemeenschap van goederen, dan valt het tegoed in die gemeenschap. Jij hebt dan al recht op de helft. De andere helft is nalatenschap.

Let op: aanvaarden.
Neem je de helft van de overledene op of maak je die over voor eigen uitgaven, dan kan dat gelden als zuiver aanvaarden van de erfenis. Dan erf je ook de schulden, en ben je daar met je eigen vermogen voor aansprakelijk. Je eigen helft gebruiken mag wel.

De rol van de notaris.
De notaris stelt de verklaring van erfrecht op. Daarin staat wie de erfgenamen zijn en voor welk deel. Met die verklaring kan de bank het deel van de overledene vrijgeven. Overleg dus eerst met de notaris voordat je het geld van de overledene aanraakt.

Twijfel je?
Laat de rekening dan rusten, meld het overlijden bij de bank en vraag advies. Zo houd je alle keuzes open.